Kıbrıs mezesi rehberi: hellim, bulgur köftesi, molehiya

Kıbrıs mezesi nedir, nasıl sipariş edilir? Hellim, bulgur köftesi, molehiya, şeftali kebabı ve soğuk mezeler: sofrayı keyifle yaymak için pratik bir rehber.

Meze nedir, Kıbrıs'ta neden bu kadar önemlidir?

Kıbrıs mezesi, tek bir yemekten çok bir sofra düzenidir. Masaya küçük tabaklarda önce soğuk lezzetler, ardından sıcaklar ve sonunda ızgara ya da balık gelir. Amaç acele etmeden, sohbet ederek, paylaşarak yemektir. Girne'de bir meze sofrası kolayca birkaç saat sürebilir ve bu tamamen normaldir. Bu rehberde masaya gelebilecek klasik tabakları, sipariş verirken işinize yarayacak ipuçlarını ve sofranın temposunu nasıl ayarlayacağınızı bulacaksınız.

Soğuk mezeler: sofranın açılışı

Meze genellikle ekmek, zeytin ve birkaç soğuk tabakla başlar. En sık karşılaşacaklarınız:

• Tahin: Susam ezmesinin limon, sarımsak ve suyla açılmasıyla yapılan, ekmeğe banılan krem kıvamında bir sos.
• Cacık (talattouri): Yoğurt, salatalık, sarımsak ve kuru nane ile hazırlanan serin bir meze.
• Humus: Nohut, tahin, limon ve zeytinyağıyla yapılan püre.
• Pancar salatası: Haşlanmış kırmızı pancarın sarımsak, sirke ya da yoğurtla buluşması.
• Börülce salatası: Börülcenin zeytinyağı, limon ve yeşilliklerle hazırlandığı hafif bir tabak.
• Zeytin ve köy ekmeği: Çoğu zaman kişniş ya da limonla tatlandırılmış kırma zeytin, yanında taze ekmek.

Sıcak mezeler: hellimden molehiyaya

Soğuklardan sonra sıcak tabaklar gelir. Kıbrıs mutfağının en tanıdık lezzetleri genellikle bu bölümdedir.

Hellim

Hellim, keçi ve koyun sütüyle (bugün çoğu zaman inek sütü de katılarak) yapılan, salamurada saklanan yarı sert bir peynirdir. İçine sıklıkla nane katılır. Isıtıldığında erimez, ızgarada ya da tavada dışı kızarırken içi yumuşak kalır. Bu yüzden sıcak mezelerin vazgeçilmezidir.

Bulgur köftesi

İnce bir bulgur hamurunun içine soğanlı, baharatlı kıyma doldurulup kızartılmasıyla yapılan, uzun ve iki ucu sivri köftelerdir. Dışı çıtır, içi sulu olur; sıcakken limon sıkılarak yenir. Kıbrıs sofralarında en çok merak edilen mezelerden biridir, bu yüzden listede görürseniz mutlaka deneyin.

Molehiya

Molehiya, Türkçede "Mısır ıspanağı" olarak da bilinen bir yaprağın kurutulup pişirilmesiyle yapılır. Genellikle tavuk ya da kuzu etiyle, domates ve soğanla yahni gibi pişirilir; hafif kıvamlı dokusu ve kendine özgü tadıyla Kıbrıs'a özgü bir lezzettir.

Şeftali kebabı ve diğerleri

Şeftali kebabı, adına rağmen meyveyle ilgili değildir: soğan ve maydanozla yoğrulan kıyma ince bir yağ zarına sarılıp kömür ateşinde pişirilir. Bunların yanında kolokas (gölevez) yemeği, hellimli börekler ya da kalamar, ahtapot gibi deniz ürünleri de sıcak mezeler arasında karşınıza çıkabilir.

Nasıl sipariş verilir, sofra nasıl yayılır?

Kıbrıs'ta meze genelde iki şekilde sunulur: tek tek tabak seçerek ya da restoranın hazırladığı bir meze seçkisi olarak. Seçki usulünde tabaklar dalgalar hâlinde gelir ve sayısı bir hayli fazla olabilir.

• Az başlayın: İlk dalgada her şeyi bitirmeye çalışmayın; asıl lezzetlerin bir kısmı sonra gelir.
• Sormaktan çekinmeyin: Kaç tabak geleceğini, ızgara ya da balığın dahil olup olmadığını önceden sorun.
• Ekmeğe dikkat: Tahin ve cacık çok lezzetlidir ama ekmekle erken doymak kolaydır.
• Paylaşın: Meze ortak yenir; tabakları masanın ortasında dolaştırın.

Meze sofrasına ne içilir?

Mezenin klasik eşlikçisi rakıdır; buzlu su ve beyaz peynirle birlikte yavaşça içilir. Yerel bira, beyaz şarap ya da Kıbrıs'la özdeşleşmiş brandy sour da sık tercih edilir. Alkol almayanlar için ayran, limonata veya maden suyu sofraya çok iyi uyar.

Girne'de deniz kenarında meze

Girne'de meze sofrasını denize karşı kurmak deneyimi bir adım öteye taşır. Dome Hotel'in üç tarafı denizle çevrili Anchor Restaurant'ı da meze sunan yerlerden biridir; o akşamın tabaklarını servis ekibine sormanız en iyisidir. Hangi restoranı seçerseniz seçin, gün batımına yakın bir saatte oturup sofrayı ağır ağır yaymak, Kıbrıs usulü bir akşamın en güzel hâlidir.